De delen van een samenstelling of een afleiding schrijven we aan elkaar vast.
Als we twee woorden bij elkaar brengen om er een nieuwe betekenis mee uit te drukken, dan tonen we het verband tussen de delen door ze aan elkaar vast te schrijven. Dat doen we met samenstellingen die uit twee of meer delen bestaan.
tuinstoel
overnemen
bedrijfsklaar
paardenbloem
langetermijnplanning
linkerdijbeenbreuk
Als we om een nieuwe betekenis uit te drukken een woord combineren met een voor- of achtervoegsel, dat niet als een apart woord bestaat, dan noemen we het geheel een afleiding. Ook de delen van een afleiding schrijven we aan elkaar vast.
onaf
oerstom
antistoffen
pseudoklassiek
onnoemelijk
schuldig
Als een samenstelling moeilijk te lezen of te begrijpen is, kunnen we de structuur verduidelijken met een koppelteken. Zo schrijven we tweedekansonderwijs volgens de regel aaneen, maar we kunnen ook schrijven tweedekans-onderwijs als we verwachten dat de lezer de samenstelling niet meteen doorziet.
Dat kunnen we ook doen als een woord op twee manieren gelezen kan worden en als uit de context niet duidelijk is welke betekenis we bedoelen. Als we met valkuil niet een gecamoufleerde put of een hinderlaag bedoelen, maar een soort vogel, kunnen we valk-uil schrijven. In de Woordenlijst wordt dit optionele koppelteken niet aangegeven.
Op dezelfde manier:
parallelelementen, maar ook parallel-elementen
massagebed, maar ook massa-gebed of massage-bed
identiteitschip, maar ook identiteits-chip
Zie ook: facultatief koppelteken in afleiding
Zie ook: facultatief koppelteken in Engelse samenstelling
Zie ook: koppelteken bij klinkerbotsing
Zie ook: koppelteken bij twee-en-een-half
Zie ook: koppelteken in Engelse samenstellingen
Zie ook: koppelteken in samenkoppelingen uit andere talen
Zie ook: koppelteken in aardrijkskundige namen en namen van talen